13 Ekim 2016 10:17 | Son Güncelleme: 13 Ekim 2016 15:39

Başkanlık Sistemi için Başbakan Binali Yıldırım 'Referandum Olabilir'

1 Kasım seçimlerinden sonra gündeme gelen Başkanlık Sistemi ile ilgili gelişmeler yaşanıyor. Başbakan Binali Yıldırım konu ile ilgili yaptığı açıklamada yeni anayasa ile birlikte başkanlık sistemininde görüşüleceğinin sinyalini verdi.

Başkanlık Sistemi için Başbakan Binali Yıldırım 'Referandum Olabilir'

Genel Seçimlerden sonra sık sık güdeme gelen Başkanlık Sistemi ile ilgili AK Parti Genişletilmiş İl Başkanları Toplantısı'nda konuşan Başkan Binali Yıldırım, konuşmasında sistemin gerekliğine dikkat çekerek, "Sürekli güçlü bir siyasi iradeyi oluşturacak bir sistem değişikliği Türkiye'nin vazgeçilmez bir ihtiyacıdır" dedi. Bundan önceki dönemlerde anayasa uzlaşma komisyonları tarafından üzerinde anlaşmaya varılan 60 maddeyi de kapsayan yeni bir anayasa paketini Meclis'e sunacaklarını söyleyen Yıldırım, "Diğer eksik kalan maddeleri de tamamlayarak bunu Meclis'e getireceğiz. Biz hazırız. Bu yolda adımları da atacağız. Kararı ya Meclis verecek ya da millet verecek. Milletin verdiği karar en doğru karardır" dedi.  Konuşmasında Başkanlık Sistemine geçiş için Referandum sinyalleri veren Yıldırım, yeni anayasa için Meclis'te yapılacak oylamanın sonucuna bakılmaksızın çıkacak onayın referanduma götürüleceğini de ifade etti.

YAKINDA MECLİS’E GELECEK

Milletvekili Genel seçimlerinden sonra sık sık gündeme gelen Başkanlık Sistemi ile ilgili ilk adımlar atılıyor. Başbakan Binali Yıldırımın AKP Genişletilmiş İl Başkanları Toplantısı'ndaki konuşmasında sinyallerini verdiği Başkanlık Sisteminin kısa bir süre sonra mecliste konuşulmaya başlanacağı öğrenildi. Yeni anayasa paketi ile görüşüleceği belirtilen sistem için referanduma  gidileceğinin de sinyali verildi.

"YA KANUNLAŞACAK YA DA REFERANDUMA SUNULACAK"

Başbakan Yıldırım konuşmasında,  Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin örnek davranış sergilediğini ifade ederek kendisine teşekkür etti.  Başbakan sözlerine şöyle devam etti;   "Millet için örnek bir davranış sergiledi. Yaptığı açıklama umut verici bir açıklama" diye konuştu. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’de partisinin Meclis grup toplantısında yaptığı konuşmada, başkanlık sistemi konusunun Meclis'te tartışılması gerektiğini ifade ederek "Bu anayasa değişiklik teklifi ya 367'yi aşarak kanunlaşacak, ya da 330'un üzerinde kalarak referanduma sunulacaktır. MHP her karara saygılıdır. Bizim düşüncemiz mevcut sistemin güçlendirilmesidir. Milletimiz aksini söyleyecek olursa, buna da diyeceğimiz bulunmayacaktır" demişti.

“İSTER 367, İSTER 330 HER ŞARTTA HALKA SUNACAĞIZ”

Önceki Meclis dönemlerinde anayasa uzlaşma komisyonların da üzerinde anlaşmaya varılan 60 maddeyi de kapsayan yeni bir anayasa paketini Meclis'e sunacaklarını açıklayan Binali Yıldırım, "Diğer eksik kalan maddeleri de tamamlayarak bunu Meclis'e getireceğiz. Biz hazırız. Bu yolda adımları da atacağız. Kararı ya Meclis verecek ya da millet verecek. Milletin verdiği karar en doğru karardır" dedi. Binali Yıldırım, yeni anayasa için Meclis'te yapılacak oylamanın sonucuna bakılmaksızın çıkacak onayın referanduma götürüleceğini de ifade etti:  "İster 367, ister 330, her iki onayı da sonunda halkoyuna sunacağız. Son sözü millet söyleyecek. Sürekli güçlü bir siyasi iradeyi oluşturacak bir sistem değişikliği Türkiye'nin vazgeçilmez bir ihtiyacıdır."

Başbakan Yıldırım: Başkanlık teklifimizi Meclis’e getireceğiz Gündem13 Ekim 2016 07:20Başbakan Yıldırım: Başkanlık Sistemi teklifimizi Meclis’e getireceğiz Başbakan Yıldırım, “Bahçeli'nin açıklaması umut verici. Teklifimizi Meclis’e getirerek onaya sunacağız. 330 da 367 de olsa çıkan kararı millete götüreceğiz” şeklinde konuştu.

 

CHP KARŞI DURUYOR

Başkanlık sistemine geçiş ile ilgili olarak, ana muhalefetteki Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) karşı duruyor.  Konu ile ilgili CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Mayıs ayında yapmış olduğu bir konuşmada başkanlık sisteminin toplumdaki ayrışmayı artıracağını dile getirerek, "Başkanlık sistemini kan dökmeden bu ülkede gerçekleştiremezsiniz" demişti.

BAŞKANLIK SİSTEMİNİ 

Türkiye’de 1 Kasım Genel Seçimlerinden sonra gündeme gelmeye başlayan Başkanlık Sistemi; devlet yönetiminde tek bir kişinin başkanlığında hükûmet etme ve devleti yönetme esasına bağlı siyasi bir sistemdir. Başkanlık sisteminde yasamanın yürütmeyi fesh etme yetkisi yoktur. Yasama, yürütme ve yargı organları arasında kesin bir ayrıma ve dengeye dayanan, yasama ve yargı organlarının demokratik denetimi içinde, yürütmenin iktidar olanaklarını genişleten bir hükûmet sistemidir. Başkanlık sistemi, Başkanlık hükûmeti sistemi olarak da adlandırılmaktadır. Başkanlık sistemi uygulandığı kimi ülkelerde yolsuzluk, otoriterlik, nepotizm (tanıdık kayırma), diktatörlüğe araç olma ve çoğulculuk karşıtı uygulamalar gündeme geldiğinde eleştirilerin ana odağı olmaktadır. Başkanlık sisteminin bulunduğu kimi ülkelerin yolsuzluk, nepotizm ve otoriterliğin aşılabilmesi amacıyla başkanlık sisteminden parlamenter sisteme geçtiği örnekler bulunmaktadır.

YÖNETİLEN ÜLKELER

Başkanlık Sistemi ile yönetilen ülkelerin genellikle cumhuriyet olduğu için devlet başkanları Türkçe'de cumhurbaşkanı olarak adlandırılmaktadır. Örnek olarak, İran Cumhurbaşkanı, Güney Kore Cumhurbaşkanı gibi… Başkanlık Sistemi ile yönetilen Amerika Birleşik Devletleri de bir cumhuriyet olmaması nedeniyle ülkenin resmî adında cumhuriyet geçmemesinden dolayı, ABD cumhurbaşkanı çoğunlukla yalnızca başkan olarak adlandırılmaktadır. Başkanlık sistemi uygulandığı kimi ülkelerde yolsuzluk, nepotizm (tanıdık kayırma), otoriterlik, diktatörlüğe araç olma ve çoğulculuk karşıtı uygulamalar gündeme geldiğinde eleştirilerin ana odağı olmaktadır. Başkanlık sisteminin bulunduğu kimi ülkelerin yolsuzluk, nepotizm ve otoriterliğin aşılabilmesi amacıyla başkanlık sisteminden parlamenter sisteme geçtiği örnekleri de bulunmaktadır.

YASALAŞMASI İÇİN 33O KABUL OYU GEREKİR

Başkanlık sistemi için gerekli oyu verecek milletvekilinin 330 olması gerekmektedir.

ÖZELLİKLERİ 

Sisteminin özellikleri; Devlet başkanı yasa önermez fakat yasama organının (parlamento) yaptığı yasaları veto etme hakkına sahiptir. Buna rağmen yasama organından nitelikli bir çoğunluk bu vetoyu iptal edebilir. Bu yöntem İngiliz Monarşi sisteminde herhangi bir yasanın kraliyet onayı olmadan yürürlüğe konamayacağı ilkesinden türetilmiştir.

Sabit bir başkanlık süresi vardır. Seçimler kurgulanmış tarihlerde yapılır.

Güvensizlik oyu ile hükûmet düşürülüp erken seçimler düzenlenemez. Bazı ülkelerde devlet başkanının yasaları çiğnediği durumlarda İngilizce olarak "Impeachment" denilen meclis soruşturmasıyla erken seçimlere gidilmesi biçiminde kural dışılıklar vardır.

Yürütme erki tektir. Kabine üyeleri devlet başkanıyla birlikte çalışır ve yürütme ile yasama organlarının ilkelerini uygulamak zorundadırlar. Başkanlık sisteminde devlet başkanının bakanlar kurulu için önerdiği adaylar ve hakimler yasama organı tarafından onaylanmalıdır.

Devlet başkanı; kabine üyeleri, ordu veya yürütme erkinin herhangi bir çalışanını doğrudan yönetme hakkına sahiptir. Fakat hakimleri fesh etme veya emir verme gibi bir yetkisi yoktur.

Yasama ve yürütmenin ayrıldığı yönetimlerde suçtan hüküm giymiş mahkûm ve suçluları affetme veya cezalarını hafifletme genelde devlet başkanının elindedir. "Başkan" terimi yalnızca başkanlık sistemiyle yönetilen ülkelere has bir ifade değildir. Örneğin popüler olsun veya olmasın, yasal yollarla seçilmiş olsun veya olmasın bir diktatör de başkan olarak isimlendirilir. Aynı şekilde bunun tersi olarak pek çok parlamenter ve demokratik sistemlerde de devlet başkanı konumuna büyük ve görkemli törenlerle geçer. 

 


Kaynak: Ajans Haber

Etiketler: başkanlık sistemireferandum